مباين الوزن : آن است كه وزن آن به وزن سنّى كه متّصل به سنّ صاحب آن است نباشد ، بلكه مباين آن باشد ؛ مانند آن كه نبض صبى به وزن نبض شيوخ باشد و يا « 1 » بالعكس . و مباين الوزن را « مجابة الوزن » نيز گويند . و خارج الوزن : آن است كه وزن نبض آن به وزن سنّى از اسنان نماند هرگز ؛ مانند آن كه نبض شخص صحيح را نبض مرتعش باشد ؛ زيرا كه نبض مرتعش به هيچ يك از اسنان ثلاثه نمىماند . و خارج الوزن از آن جهت گويند كه از جميع اوزان طبيعيهء مخصوصه به انسان خارج است ، نه آن كه مطلقا آن را وزنى نيست ؛ زيرا كه هر نوع نبضى كه باشد ، خالى از وزنى نخواهد بود ؛ چنان چه « جالينوس » تصريح بدين نموده . و جيد الوزن ، دليل اعتدال حال است و غير جيد الوزن ، دليل ردائت حال . و هر چند خروج آن زياده باشد ، ردائت آن شديدتر خواهد بود ؛ زيرا كه بر غير مجراى « 2 » طبيعى زياده است .

--> ( 1 ) . الف : ( يا ) حذف شده . ( 2 ) . الف : مجرى .